Emir Sultan

0
387
Kubbealtı Lugatı

Asıl adı Muhammed Buharı’dir. 368′ de Buhara’da doğdu, 1429’da Bursa’da vefat etti. Soyu Hz. Hüseyin’e dayanır. ilk hocası ve mürşidi, çömlekçilikle geçimini sağlayan babasıdır. Genç yaşlarında, manen hayli olgunlaşmış olduğu halde hacca gitti. Hac’tan sonra Medıne’ye geçip bir müddet Hz. Peygamber’in türbesi çevresinde kaldı buna “mücavirlik” yani Hz. Resulüllah’la komşuluk denir. Bıırada Hz. Peygamber’le bir takım ruhanı alışverişIeri oldu. Nihayet onun manevı işaretiyle Anadolu’ya geldi, çeşitli şehirlerde dolaştıktan sonra Bursa’ya yerleşti. Bursa’nın mâna sultanlarından Somuncu Baba ile tanıştı, onunla gönül alışverişinde bulundu. O devrin büyük alimlerinden Molla Fenarî ile ileri derecede dostlukları oldu. O zamanlar Bursa Osmanlı Devleti’ nin başkentidir.

Kııruluş devrinin sancılarını yaşadığı kadar, ilerideki büyük medeniyet hamlelerinin de nüvesini ihtiva etmekte, önemli Iın.reketlere sahne olmaktadır. Emir Sultan bu “oluş”ta ıınutulmaz hizmetlere sahiptir. Bursa kendisine büyük sevgi ve saygı göstermiştir. Bu sırada çevresi gittikçe genişledi. Halktan hükümdara kadar uzanan bir halkayı etkiledi.Aslıında Buhârâ’ dan o dönemlerde gaza ve cihad ülkesi olan Anadolu’ya gelişi bilinçli idi. Yunus’un diliyle söylersek:

“Buhara’dan Medineye gefmiştir

Fahr-i alem selamını almıştır

İrşad için Rumefi’ne salmıştır

Yeşil donlu Emir Sultan merhaba.

Yunus sana candan tutmuştur özü

Hem mübarek ravzana sürer yüzü

Efendim ceddine ulaştır bizi

Yeşil donlu Emir Sultan merhaba.

” Emir Buharî, Türk fetihleri ile yakından ilgilendi. Yaşadığı sürece her hükümdarı gazâ ve cihada teşvik etti. I.Bayezid, Çelebi Mehmet, ve II. Murad’ a kılıç kuşattı. II. Murad’ın Istanbul kuşatmasına dört yüz dervişi ile bizzat katıldı. O kadar itibar kazandı ki, Yıldırım Bayezid’in Hundı -Hatun isimli kızı ile evlenerek padişahın damadı oldu. Sefere çıkan hükümdarlar onun duasını almaya önem verirlerdi. Emir Sultan hür düşünceliydi ve sözünü sakınmazdı. “Niğbolu zaferinden sonra Yıldınm, Allah’a şükür nişanesi olarak Ulu Cami’yi yaptırmıştı. İbadete açılmadan önce, Emir Sultan’a bir eksiği olup olmadığını sordu. Emir: “Her bakımdan iyi olmuş, lakin dört köşesinde birer meyhanesi eksik, onlar da olsaydı padişahımız daha sık teşrif ederdi.” dedi. Yıldırım hayret içinde sebebini sorunca, kendisinin içki düşkünlüğünü hatırlatarak: “Siz Allah’ın yapısı olan vücudunuzu meyhane haline getirmeyi garipsemiyorsunuz da, bunu neden hayretle karşılıyorsunuz?” dedi. Bu cesurca sözlerden sonra padişahın içkiyi bıraktığı söylenir. Timur yenilgisinden sonraki anarşi ve fetret devrinde, Çelebi Mehmet ve II. Murat zamanlarında Emir Sultan’ın çok yönlü ve yoğun çalışmaları oldu. Onun halk üzerindeki geniş manevı tesiri insanları bir arada tutmada etkili olmuş, bu durum Osmanlı Türkiyesi için bir talih sayılmıştır.

Emir Sultan 63 yaşında vefat etmiş, vasiyeti gereği, cenaze namazını bir başka gönül eri olan ve Ankara’ dan elen Hacı Bayram kıldırmıştır. Kabri, Bursa’ da kendi adıyla anılan semttedir. Burası cami ve türbesinin de yer aldığı, yüksekçe, ferah ve ruhaniyetli bir yerdir. Tabiı manzarası ve maneviyatı ile eskiden olduğu gibi, günümüzde de daima ziyaret edilen bir külliyedir. Duaların kabul oduğu bir mahal olarak bilinir. Ahmet Hamdi Tanpınar, Beş Şehir adlı nefıs kitabında Bursa’yı anlatırken Emir Sultan’a geniş yer ayırır. Bu sırada şu dörtlüğe yer verir:

“Emir Sultan dervişleri

Tesbfh ü sena işleri

Dizilmiş hüma kuşları

Emir Sultan türbesinde.”

Bu şiirin devamında ise şu mısralar yer alır:

“Yunus Emrem söyler sözü

Aşık olmuş gönül gözü

Unutman duadan bizi

Emir Sultan türbesinde.

” Pek çok benzerleri gibi Emir Sultan da eğitim ve irşad aracı olarak manzum ifadeden, şiirden yararlanmıştır. Ondan bir örnek sunuyoruz:

Gerçek aşıklara sala denildi

Derdi olan gelsin dermanı buldum

Ah ile vah ile cevlan ederken

Canımın içinde cananı buldum.

Açılmış dükkanlar kurulmuş

Pazar Canlar mezad olmuş della1lar gezer

Oturmuş ümmetin beratın yazar

Cevahir bahşeden dükkanı buldum.

 

Erenler meydana doğru varırlar

Anda cem’ olup verir alırlar

Cümle enbiyalar divan dururlar

Hakk’a mahbub olan sultaıı buldum.

 

Akar gözlerinden yaş yerine kan

Zerrece görünmez gözüne cihan

Deryalar nuş edip kanmaz iken can

Ayıklar kandıran ummanı gördüm.

 

Emir Sultan der, ne hoş pazar imiş

Aşıklar seyredip gezer imiş

Cümlenin maksudu ol didar imiş

Hakk’a karşı duran divanı buldum.

______________________________

(*)Prof.Dr.Mehmet Demirci,Gönül Dünyamızı Aydınlatanlar

Yorum yapabilirsiniz...