”İhtiyacımız Yoktur”-Plevne

0
25

Plevne müdâfaası sona erip, şehir düştükten sonra oraya giren kuvvetler arasında bulunan bir Rus gazeteci diyor ki:

(İlk iş olarak Osman Paşa’yı aradık ve sonunda onu yaralılar arasında bulduk. Yaralı Türk askerleri ufka kadar bembeyaz uzanan karlar üzerinde yatıyorlardı. Ne üstlerinde üst, ne yüzlerinde renk, ne de midelerinde bir lokma ekmek vardı. İşte, bu durumda olanlara ‘’Bir şeye ihtiyâcınız var mı, ekmek verelim mi?’’ diye sorduk. Bizim Rus olduğumuzu anlayınca erkek çehreleriyle, bize sert sert baktılar. Belki biraz sonra ölecek olan bu insanlar son bir gayretle ayağa kalktılar: ‘’Hayır… Hiçbir şeye ihtiyâcımız yoktur’’ dediler. Anlaşılıyor ki Plevne’yi müdâfaa edenler, bu millî izzet-i nefsi/şerefi yüksek insanlardı.)

(*)Plevne savaşı bütünüyle Kuzey Bulgaristanda yaşamakta olan Lofça ve civarı Pomaklarının yurdunda cereyan etmiştir. Bu sebeple Pomakların üçte ikisinin yurtlarını terk etmek zorunda kalmasının ve göçlerle dolu son 130 yıllık döneminin anlaşılması için gençlerimizin bu savaşı ve sonuçlarını iyi bilmesi gerekmektedir.

1877/1878 Osmanlı-Rus harbinden önce, Lofça Pomakları:  Lofça, Plevne, Rahova, Vraça kazâlarına bağlı 60 civarında köyde oturuyorlardı. Coğrafî olarak Pomak köyleri, Vit havzasında, İskır, Panega ve Skıt nehirleri üzerinde bulunmaktadır. Köşeleri, Pleven, Kneza, Borovan, Roman, Teteven ve Ugarçin olan bir çokgen aşağı yukarı Pomak yerleşim sahasını belirlemektedir.

Bu savaşta Pomaklar Osmanlı ordusu içinde yer almışlardır. Çevredeki Pomak ve diğer müslümanlardan kurulu “Hasat taburları”nın varlığı yörenin çok üstün Rus ve Romen kuvvetlerine karşı nasıl bu denli uzunca direniş gösterebildiğinin bir isbatıdır.

Plevne savaşının kaybedilmesiyle yaklaşık 100.000 kişilik Lofça Pomakları için acı bir göç olayı yaşanmıştır. Mithat Paşa’nın yaklaşık 1 milyon Bulgarca konuşan Müslümanın varlığını belirtmesine karşılık yine de daha ihtiyatlı bir sayı olan 500 bin Rodoplu ve 100 bin Lofçalı Pomak’ın kaderi bu savaştan etkilenmiştir.

Yorum yapabilirsiniz...