Haset ve Fîrârî Ahmet Paşa

0
28

Sultan Mecid, pâdişah olunca, Hüsrev Paşa’yı sadrâzam yapmıştı. Kaptân-ı Deryâ Fevzi Ahmet Paşa komutasındaki donanma Akdeniz’de bulunuyordu. O sıralar Mısır ile savaş henüz sona ermemişti, fakat donanmanın İstanbul’a dönmesi için emir gelmişti.

Kaptan Paşa ile Hüsrev Paşa’nın arası iyi değildi. İstanbul’a dönmenin kendisi için kötü olacağını düşünen Fevzi Ahmet Paşa, donanmayı alıp Mısır’a götürdü ve Kavalalı’ya teslim etti.

Bu Kaptan Paşa’nın adı, târihte “Fîrârî Ahmet Paşa” diye anıldı; Ordumuz zâten Nizip’te bozulmuş durumdaydı, donanma da elimizden çıkınca devlet ordusuz ve donanmasız kaldı.


Ahmed Fevzi Paşa (Firari) kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: 

( ? -1843) Osmanlı kaptan-ı deryası. Osmanlı donanmasını Kavalalı Mehmed Ali Paşa’ya teslim etmiştir. Girit’te doğdu. Mısır’da öldü. Gençliğinde İstan­bul’a giderek kayıkçılık yaptı. Silahtar Giritli Ali Ağa’nın yardımıyla askerliğe girdi.

Önce Bostancıbaşı Osman Paşa’nın, ardından Serasker Koca Hüsrev Paşa’nın korumasıyla kısa zamanda yükseldi. Binbaşı ve miralay oldu. 1830’da hassa ferikliğine, 1832’de de mabeyn müşirliğine atandı. 1833’te, ayaklanan Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa’ya bağlı birliklerin Kütahya’ ya dek gelmesi üzerine, II. Mahmud, Aynalıkavak Antlaşması gereğince Ruslar’dan yardım istedi.

Rus donanması İstanbul’a geldi ve Ahmed Fevzi Paşa olağanüstü elçi olarak Rusya’ya gönderildi. Rusya dönüşü 1836’da kaptan-ı deryalığa getirildi. Ahmed Fevzi Paşa, donanmada çeşitli yenilikler yaparak bir Bahriye Müsteşarlığı kurdu. Mehmed Ali Paşa’nın bağımsızlığını ilan etmesi üzerine 1839’da Osmanlı donanmasının başında Mısır seferine çıktı.

Yolda, II. Mahmud’un öldüğünü ve yerine Abdülmecid’in tahta geçerek, Koca Hüsrev Paşa’yı da sadrazamlığa atadı­ğını öğrendi.

Daha önce, II. Mahmud’u tahttan indirip, yerine Abdülmecid’i geçirme girişimine yar­dımcı olmadığı için, Koca Hüsrev Paşa’nın düşmanlı­ğını kazanmıştı.

Bu yüzden İstanbul’a dönmeyi tehli­keli buldu. Sadrazamın, geri dönmesini isteyen çağrı­şma uymayarak, Osmanlı donanmasını İskenderiye’ ye götürdü ve Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa’ya teslim etti. Ocak 1840’ta kaptan-ı deryalıktan azledil­di. Bu nedenle “Firari” ve “Hain” lakaplarıyla anıldı.

1841 Londra Antlaşması sonucu, donanma Os­manlı Devleti’ne geri verildiyse de, Ahmed Fevzi Paşa affedilmedi ve Mısır’a sığındı. Orada cariyeleri tara­fından zehirlenerek öldürüldü.

Kaynak: Türk ve Dünya Ünlüleri Ansiklopedisi, 2. cilt, Anadolu yayıncılık, 1983