Mâziyi eteğinden tutup çekmek istiyorum. Gelse, bütün sırları, bütün câzibesi, bütün ihtişâmı ve târihinin sergüşezstler/ mâceralar/ dolu dili ile geri gelse…
Fakat o, kapı eşiğinde oturduğu için “iftirâya uğrayacaksın” diye korkutulan bir çocuk gibi, yanına kendisini ürküten bir ayak sesinin yaklaştığını duyunca, hayâtın geçmiş zamana açılan kapısından fırlayıp kalkıyor ve kaçmak istiyor. Lâkin onu eteğinden tutup kendime doğru sürüklediğim zaman da, isteksiz bir itaatle geri geri geliyor ve geçmiş günler, ay ışığında ince çizgileri silinmiş eşyâlar gibi, hayâlî bir vuzuhla/ apaçık şekilde/ önümde açılıyor.
Amma geri geri gelen bu mâzi, ne yazık ki, süt çocuğu olduğum zamanlardan bugüne kadar olan bir geçmişin levhası. Halbuki hayat şeridinin başsız devâmı, bu kısacık ömür parçasından ne kadar uzak, ne kadar ileri. Asıl sırrına varılacak olan mâzi, taş, nebat ve hayvan devirlerinin çileli sükûnu.
Bilmem, acaba eteğinden tutup geri sürüklediğim yakın mâzi gibi, daha uzak, daha silik, daha âtıl/ tembel ve işe yaramaz/ şuurlu geçmişlerin eteğinden tutacak bir başka el, bir başka hâfıza, bir başka idrâk ve hüner mi lâzımdır?
–Sâmiha AYVERDİ–
(YUSUFÇUK’tan)